Kamienie milowe:

Ka?de dziecko jest wyj?tkowe, niepowtarzalne i rozwija si? w sposób indywidualny, zale?ny od wielu czynników. 
 
Rozwój mowy uwarunkowany jest harmonijnym, prawid?owym kszta?towaniem si? wielu umiej?tno?ci psychicznych i fizycznych. 
 
Bez wzgl?du na wiek ?ycia dziecka trzeba odnie?? si? do jego wieku umys?owego; warto sprawdzi? jakie umiej?tno?ci ju? osi?gn??o – je?li dziecko nie b?dzie skupia? wzroku na twarzy doros?ej osoby, nie b?dzie mog?o ogl?da? ksi??eczek z obrazkami i uczy? si? nazw przedmiotów, je?li nie b?dzie gaworzy?o i s?ucha?o w?asnych realizacji, nie b?dzie uczy?o si? powtarzania nowych sylab, wyrazów po doros?ych; je?li maluszek nie chwyta z przeciwstawieniem kciuka, nie b?dzie móg? swobodnie manipulowa? przedmiotami. 
 
Warto wi?c zapozna? si? z Kamieniami Milowymi Rozwoju Dziecka od momentu urodzenia a? do szóstego roku ?ycia. 
 
Je?li cokolwiek w rozwoju dziecka zaniepokoi rodzica – warto zapyta? specjalist?! 

Wiek dziecka
Słyszenie i rozumienie
Nadawanie i mowa
0 - 3 miesiąc życia
  • reaguje na głośne dźwięki
  • wycisza się lub śmieje, gdy do niego mówimy
  • przerywa płacz, słysząc nasz głos
  • wzmaga lub osłabia ssanie, gdy usłyszy dźwięki
  • głuży - nadaje dźwięki przypominające gruchanie
  • radośnie piszczy, słysząc znane dźwięki
  • używa krzyku i płaczu do sygnalizowania swoich potrzeb
  • inaczej płacze po przemoczeniu, inaczej - gdy jest głodne, itp.
4 - 6 miesiąc życia
  • odwraca głowę, szukając źródła dźwięku
  • reaguje na zmianę tonu naszego głosu
  • zwraca uwagę na zabawki, które wydają dźwięki
  • reaguje na muzykę
  • gaworzy - powtarza ciągi sylab i dźwięków własnych oraz zasłyszanych z otoczenia
  • zagadywane - gaworzy, uśmiecha się, porusza rękami i nogami
7 - 12 miesiąc życia
  • odwraca się i patrzy w kierunku źródła dźwięku
  • skupia uwagę, gdy do niego mówimy
  • pytane: "gdzie mama?", "gdzie tata?", "Gdzie lampa?" _ wskazuje palcem
  • chętnie uczestniczy w prostych zabawach typu: "Idzie rak, nieborak", "Sroczka kaszkę ważyła"
  • zachęcane, wykonuje proste polecenia, np.: "daj..."
  • próbuje naśladować nasze ruchy
  • intensywnie gaworzy, np. "ta-ta-ta", "ma-ma-ma", "da-da-da", "ba-ba-ba", "na-na-na"
  • używa dźwięków, by zwrócić na siebie uwagę
  • wykorzystuje gesty i mimikę, by spytać lub poprosić o coś
  • mogą pojawić się pierwsze wyrazy, np. "mama", "tata", "baba"
  • pierwsze słowa nie muszą być kojarzone z konkretnym przedmiotem
12 - 24 miesiąc życia
  • poproszone, wskazuje niektóre części ciała
  • wykonuje najprostsze polecenia, np. "daj buzi", "zrób pa, pa"
  • słucha z zainteresowaniem prostych piosenek, wierszyków, krótkich opowiadań
  • potrafi wskazać często nazywane przez nas przedmioty
  • zamiast słów stosuje wyrażenia dźwiękonaśladowcze: "bach!", "hau", "brrr!" itp.
  • powtarza wielokrotnie wyrazy zasłyszane z otoczenia, tzw. "echolalie"
  • zaczyna łączyć dwa wyrazy, pojawiają się wyrażenia typu: "nie chcę", "mama, daj!"
  • wymawia samogłoski: "a", "u", "i", "o", "e", "y" oraz spółgłoski "m", "b", "p", "t", "n", "ł", "j", "d"
  • upraszcza, może wymawiać początek lub koniec słowa,
  • ma coraz bogatszy słownik
2 - 3 rok życia
  • rozróżnia przeciwieństwa, np. "chodź - stój", "jest - nie ma"
  • wykonuje bardziej złożone polecenia np. "weź misia i chodź do mamy"
  • wskazuje części ciała
  • nazywa większość przedmiotów znanych z otoczenia - może przy tym popełniać błędy typu "ludź" zamiast "człowiek"
  • wymawia poprawnie coraz więcej głosek, np. "k", "g", "l"
  • trudne głoski może zastępować łatwiejszymi, np. zamiast "szalik" powie "salik" lub "sialik", zamiast "ryba" powie "lyba" lub "jiba"
  • pyta: "co to?", stosuje przeczenia, np. "nie ma mamy", zaczyna używać liczby mnogiej
  • pytane podaje swoje imię
3 - 4 rok życia
  • reaguje na głos z innego pokoju i komunikaty z radia lub telewizji
  • potrafi odróżnić wymowę prawidłową od zniekształconej, np. "sanki" - "sianki"
  • jest rozumiane przez osoby obce
  • buduje coraz dłuższe zdania
  • coraz więcej pyta. Odpowiada na proste pytania: "kto?", "co?", "gdzie?', "z kim?", "w czym?"
  • często upraszcza najtrudniejsze głoski: "sz", "ż", "cz", "dż", "r"
  • zwykle mówi płynnie, czasem mogą pojawiać się zawahania, powtórzenia dźwięków, sylab, wyrazów, przeciągania głosek, tzw. rozwojowa niepłynność mowy
4 - 5 rok życia
  • z uwagą słucha prostego opowiadania i potrafi odpowiedzieć na pytania związane z treścią
  • rozumie komunikaty wypowiadane przez obce osoby
  • zadaje bardzo dużo pytań
  • może wymawiać najtrudniejsze głoski: "sz", "ż", "cz", "dż", "r"
  • buduje bogate zdania - używa coraz więcej przymiotników
  • potrafi opowiedzieć prostą historyjkę
  • stosuje podstawowe reguły gramatyczne, choć czasem jeszcze je myli
5 - 6 rok życia
  • rozumie trudniejsze instrukcje, np. "klaśnij w dłonie, a potem połóż ręce na kolanach"
  • potrafi wysłuchać dłuższe opowiadanie, bajkę, rozumie morał
  • rozumie określenia typu: "pod", "na", "obok"
  • prawidłowo interpretuje znaki symboliczne, np. "kółko i trójkącik - to będą znaki drogowe!"
  • mowa jest wyraźna i poprawna, prawidłowo wymawia wszystkie głoski języka polskiego
  • poprawnie buduje zdania - stosuje reguły gramatyczne
  • potrafi odpowiedzieć na bardziej złożone pytania, opowiada, używając zdań złożonych
  • potrafi opowiedzieć, co widzi na ilustracji, opowiada bajki
  • potrafi porozmawiać z obcą osobą, nie odbiegając od tematu
  • używa słów określających stosunki przestrzenne i nazywa podstawowe figury geometryczne
Tabela podana za: dr I. Michalak - Widera oraz mgr K. Węsierska